VKİ Hesaplayıcı – Vücut Kitle İndeksi
UTIQO VKİ Hesaplama; metrik veya İngiliz birimleriyle Vücut Kitle İndeksinizi hesaplar — yetişkin DSÖ kategorisi ve boyunuza göre sağlıklı kilo aralığıyla birlikte.
Gösterilen değerler bir örnektir — herhangi birini değiştirin, sonuç anında güncellenir.
VKİ bilgilendirme amaçlı bir tarama ölçüsüdür — tıbbi tavsiye veya tanı değildir. Sağlık sorularınız için nitelikli bir uzmana danışın.
VKİ nedir?
Vücut Kitle İndeksi (VKİ), kiloyu boya göre ölçer. Kilonun boya göre sağlıklı aralıkta olup olmadığını gösteren yaygın bir tarama göstergesidir. Sonuç; zayıf, sağlıklı kilo, fazla kilolu veya obez olarak sınıflandırılır. Aşağıdaki sınırlar Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) yetişkin aralıklarıdır. VKİ bir tarama ölçüsüdür, tanı değildir — yağ, kas ve kemiği ayırt etmez; diğer ölçümlerle birlikte kullanılmalıdır.
Yetişkin VKİ sınıflandırması (WHO)
WHO'nun 20 yaş ve üzeri yetişkinler için sınıflandırması — aynı aralıklar kadın ve erkekler için geçerlidir.
| Sınıflandırma | VKİ aralığı (kg/m²) |
|---|---|
| İleri düzeyde zayıflık | < 16 |
| Orta düzeyde zayıflık | 16 – <17 |
| Hafif zayıflık | 17 – <18.5 |
| Normal | 18.5 – <25 |
| Fazla kilolu | 25 – <30 |
| Obezite sınıf I | 30 – <35 |
| Obezite sınıf II | 35 – <40 |
| Obezite sınıf III | ≥ 40 |
VKİ Prime
VKİ Prime, VKİ'nizin normal aralığın üst sınırı olan 25'e oranıdır. 1'in altındaki değerler: normal aralığın içinde veya altındasınız; 1'in üzerindeki değerler: üstündesiniz — sayı, üst sınırdan ne kadar uzakta olduğunuzu doğrudan gösterir.
VKİ Prime = VKİ ÷ 25
VKİ Prime sınıflandırması:
| Sınıflandırma | VKİ | VKİ Prime |
|---|---|---|
| İleri düzeyde zayıflık | < 16 | < 0.64 |
| Orta düzeyde zayıflık | 16 – <17 | 0.64 – <0.68 |
| Hafif zayıflık | 17 – <18.5 | 0.68 – <0.74 |
| Normal | 18.5 – <25 | 0.74 – <1 |
| Fazla kilolu | 25 – <30 | 1 – <1.2 |
| Obezite sınıf I | 30 – <35 | 1.2 – <1.4 |
| Obezite sınıf II | 35 – <40 | 1.4 – <1.6 |
| Obezite sınıf III | ≥ 40 | ≥ 1.6 |
Ponderal İndeksi
Ponderal İndeksi VKİ'ye benzer ancak boyun karesi yerine küpüne böler. VKİ'nin yağı eksik ya da fazla gösterdiği çok uzun veya çok kısa kişiler için VKİ'den daha güvenilirdir.
Ponderal İndeksi = kilo (kg) ÷ boy³ (m)
Çocuklar ve gençler (2–19 yaş)
Çocuklar ve gençler için VKİ, yetişkin sınırlarıyla değil, yaşa ve cinsiyete özel büyüme eğrileriyle yorumlanır. ABD CDC'si aşağıdaki kategorileri yaşa göre VKİ persentilleriyle tanımlar. Bu hesaplayıcı yetişkinler (20+) içindir; 2–19 yaş için CDC'nin çocuk ve genç hesaplayıcısını kullanın.
| Kategori | Persentil aralığı |
|---|---|
| Zayıf | < 5% |
| Sağlıklı kilo | 5% – <85% |
| Fazla kilo riski | 85% – <95% |
| Fazla kilolu | ≥ 95% |
Fazla kiloyla ilişkili sağlık riskleri
CDC'ye göre fazla kilo şu riskleri artırır:
- Yüksek tansiyon
- Yüksek LDL ("kötü") kolesterol, düşük HDL ("iyi") kolesterol ve yüksek trigliserit
- Tip 2 diyabet
- Koroner kalp hastalığı
- İnme
- Safra kesesi hastalıkları
- Osteoartrit (eklem kıkırdağının aşınması)
- Uyku apnesi ve solunum sorunları
- Bazı kanser türleri (rahim iç zarı, meme, kolon, böbrek, safra kesesi, karaciğer)
- Düşük yaşam kalitesi, vücut ağrıları ve fiziksel işlevlerde zorluk
- Sağlıklı VKİ'ye kıyasla genel olarak artmış ölüm riski
VKİ'yi 25'in altında tutmak yaygın bir hedeftir; ancak her yaşam tarzı değişikliği doktorla konuşulmalıdır.
Zayıflıkla ilişkili sağlık riskleri
- Yetersiz beslenme, vitamin eksiklikleri ve anemi
- Osteoporoz (kemik zayıflığı ve artmış kırık riski)
- Bağışıklık fonksiyonunda azalma
- Özellikle çocuklarda ve gençlerde büyüme ve gelişme sorunları
- Hormon dengesizlikleri nedeniyle kadınlarda olası üreme sorunları
- İlk trimesterde düşük yapma riskinde artış
- Ameliyat sonrası olası komplikasyonlar
- Sağlıklı VKİ'ye kıyasla genel olarak artmış ölüm riski
Zayıflık, altta yatan bir hastalığın işareti de olabilir. Nedeni açık değilse bir sağlık uzmanına danışın.
VKİ'nin sınırları
VKİ bir tarama ölçüsüdür, tanı değildir: vücut bileşimini görmez. Vücut tiplerinin ve kas, kemik, yağ dağılımının çeşitliliği nedeniyle diğer ölçümlerle birlikte değerlendirilmelidir.
CDC'ye göre:
- Yaşlı yetişkinler, aynı VKİ'de gençlere göre genellikle daha fazla vücut yağı taşır.
- Kadınlar, aynı VKİ'de erkeklere göre genellikle daha fazla vücut yağı taşır.
- Sporcular ve kaslı kişiler, kas kütlesi nedeniyle yüksek VKİ gösterebilir.
Çocuklar ve ergenler için aynı sınırlar geçerlidir; ayrıca büyüme ve ergenlik evresi de etkilidir. VKİ, fazla yağı yalnızca fazla kilolu çocuklardansa obez çocuklarda daha iyi gösterir; fazla kilo yağ da olabilir yağsız kütle de.
Yine de VKİ, nüfusun %90–95'inde vücut yağını makul ölçüde yansıtır ve diğer ölçümlerle birlikte yararlı bir tarama aracıdır.
VKİ nasıl hesaplanır
VKİ = 703 × kilo (lb) ÷ boy² (in)
VKİ = kilo (kg) ÷ boy² (m)
Çözümlü örnek: 5'10" (1,78 m) boyunda ve 160 lb (72,6 kg) ağırlığında biri: VKİ = 72,6 ÷ 1,78² = 23,0 — normal aralıkta.
Kaynaklar
Yetişkin sınıflandırması: Dünya Sağlık Örgütü (WHO). Çocuk/genç persentilleri ve risk listeleri: ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC).
Yalnızca bilgilendirme amaçlı tarama — tıbbi tanı değildir.